Jak ocenialiśmy szpitale?

W czwartej edycji akcji "Rodzić po ludzku" w 2006 r. otrzymaliśmy rekordową liczbę prawie 40 tys. ankiet i ponad 4 tys. listów. Do oceny szpitali posłużyło nam 26 tys. ankiet - od mam, które rodziły w latach 2004 - 2006. Tak jak i w poprzednich edycjach akcji, tak i teraz ocenialiśmy szpitale za pomocą gwiazdek i serc, przy czym serca przyznawane były tylko tym szpitalom, z których dostaliśmy odpowiednią liczbę ankiet i listów od kobiet. Nie zmieniliśmy kryteriów oceny (opartych na zaleceniach Światowej organizacji Zdrowia i Karcie Praw Pacjenta), ale na niektóre z nich zwracaliśmy szczególną uwagę.

Ponieważ najważniejszym postulatem tej akcji było "Rodzić po Ludzku to nie przywilej" zwracaliśmy uwagę za co i w jakiej wysokości szpitale pobierają opłaty. Zaostrzyliśmy również ocenę za kontakt matki z dzieckiem tuż po porodzie (nie wystarczy więc, że dziecko kładzione jest na brzuchu mamy na parę minut, a potem zabierane - promowaliśmy długi, niezakłócony kontakt między mamą a dzieckiem, gdzie maluch może odpocząć po porodzie przytulając się do mamy a potem przyssać się do piersi). Równie wnikliwie przyglądaliśmy się opiece nad mamą i dzieckiem po porodzie - czy personel opiekuje się mamami i dziećmi, czy uczy karmienia i pielęgnacji, pomaga w problemach wczesnego połogu, czy pediatrzy informują o zdrowiu dzieci.

Przy ocenie kontaktu i opieki po porodzie zwracaliśmy uwagę na opinię mam po cesarskim cięciu: czy miały możliwość przywitania się z dzieckiem jeszcze w Sali operacyjnej, po jakim czasie miały dziecko na stałe, czy personel pomagał im po porodzie. Każdy szpital mógł zdobyć maksymalnie pięć gwiazdek. Szpitale, z których dostaliśmy mało listów i ankiet, ocenialiśmy "ofertowo", czyli pisaliśmy, co oferują, ale - ponieważ informacje te nie były potwierdzone przez kobiety - oceny za swobodę rodzenia, kontakt z dzieckiem i opiekę po porodzie były surowsze - najwyżej pół gwiazdki, a wiec maks. szpital mógł dostać 3 i 1/2 gwiazdki. Szpitalom "ofertowym" nie przyznawaliśmy serc.

 

Za co gwiazdki, czyli ocena oferty

Przy dawaniu gwiazdek korzystaliśmy z informacji z co najmniej dwóch źródeł: od ordynatorów oddziałów położniczego i neonatologicznego (wypełniali specjalne ankiety) i od niezależnego ankietera, który odwiedził szpital. Ankiety i listy od kobiet (jeśli przyszły) stanowiły trzecie źródło.

1. Swoboda rodzenia

Szpital uznaje prawo kobiety do zgodnego z jej instynktem zachowania i wyboru najwygodniejszej pozycji w czasie porodu. Dzięki temu poród jest łatwiejszy i mniej bolesny.

Cała gwiazdka

  • w I okresie porodu można swobodnie chodzić, pić i brać kąpiel lub prysznic, bez ograniczeń korzystać z dodatkowych sprzętów do porodu (worka sako, piłki, drabinek)
  • rodząca może sama wybrać pozycję (ew. za radą personelu), w jakiej chce urodzić.
  • Znaczący % kobiet rodzi w innej pozycji niż leżąca i półleżąca.
  • konieczne jest potwierdzenie tego przez kobiety!

Pół gwiazdki

  • spełnione warunki na całą gwiazdkę - swoboda w I i II okresie, ale brak potwierdzenia przez kobiety (tylko ankieta od ordynatora!)
  • ograniczenie swobody poruszania się (także przez KTG) picia, kąpieli i korzystania z dodatkowych sprzętów do porodu
  • II okres porodu odbywa się w tradycyjnej pozycji na leżąco lub półsiedzącej - częściej narzuconej niż doradzonej przez personel (ważne były opinie kobiet, które pisały, w jakim stopniu ograniczało to ich swobodę).

Bez gwiazdki

  • personel narzuca lub bardzo ogranicza zachowanie w I okresie porodu
  • personel decyduje o wyborze pozycji do parcia
  • kobieta unieruchomiona jest przez cały poród z powodu ciągłego KTG

2. Obecność bliskiej osoby

Mąż, matka, siostra, przyjaciółka dają kobiecie wsparcie, okazują jej czułość. Ich obecność uczłowiecza sytuację i wpływa także na zachowanie personelu.

Cała gwiazdka

  • gdy bliska osoba może towarzyszyć rodzącej w każdym miejscu - nie ma ograniczenia tylko do sali porodów rodzinnych
  • gdy bliska osoba może zostać z rodzącą co najmniej 2 godziny po porodzie
  • gdy obecność ta jest bezpłatna i szpital nie stawia żadnych warunków, a opłaty są drobne (np. za ochraniacze na buty i ubranie, herbatę lub za dodatkowe świadczenia szpitala, np. nocleg).
  • gdy bliska osoba traktowana jest uważnie i z szacunkiem i może aktywnie pomagać w porodzie

Pół gwiazdki

  • gdy bliska osoba może być krócej niż 2 godziny po porodzie
  • gdy trzeba płacić za poród rodzinny warunkach sali pojedynczej, ale jest możliwość rodzenia bez opłat w sali ogólnej (za zgodą innych rodzących).

Bez gwiazdki

  • Gdy poród rodzinny jest płatny i odbywa się wyłącznie w wyznaczonej sali, a szpital nie proponuje bezpłatnej alternatywy.
  • dziwolągi administracyjne, np. dodatkowe badania, które musi zrobić bliska osoba
  • osoba towarzysząca jest źle traktowana przez personel
  • Gdy szpital deklaruje dobrowolność opłat( np. na przyszpitalną fundację), ale kobiety pisały o przymusie płacenia.

3. Kontakt z dzieckiem bezpośrednio po porodzie

Bezpośredni, bliski kontakt z dzieckiem łagodzi wysiłek porodowy, jest warunkiem udanego karmienia.

Cała gwiazdka

  • Znacząca liczba mam mogła przytulić dziecko zaraz po urodzeniu przez dłuższy czas, nawet powyżej pół godziny.
  • pierwsze karmienie w sali porodowej
  • ponowny kontakt z dzieckiem - tuż po oględzinach
  • wszystkie informacje potwierdzone przez kobiety

Pół gwiazdki

  • dziecko kładzione na piersi mamy na kilka minut, kontakt przerwany oględzinami, mierzeniem, ważeniem. Noworodek wraca do mamy jeszcze w sali porodowej na pierwsze karmienie.
  • opis tylko na podstawie ankiety od ordynatora (brak potwierdzenia przez matki)

Bez gwiazdki

  • personel w ogóle nie kładzie dziecka na brzuch matki albo kładzie tylko na chwilę.
  • kobieta dostaje dziecko dopiero w oddziale położniczym, np. po 2 godzinach, albo następnego dnia, bez żadnego uzasadnienia i wtedy dopiero może nakarmić dziecko po raz pierwszy.

4. Pomoc i wsparcie po porodzie

Wspólne przebywanie mamy z dzieckiem w oddziale stało się prawie normą. Nie wszyscy jednak wiedzą, jak powinni ją realizować - że młodej matki nie można zostawiać bez pomocy (rooming-in nie zwalnia personelu z obowiązków i odpowiedzialności!).

Cała gwiazdka

  • w salach matki z dziećmi leżą przez całą dobę (łóżeczka - a czasem nawet inkubatory - dowolnie ustawiane obok łóżek mam)
  • jeśli dzieci leżą w oddziale noworodków - można je swobodnie odwiedzać.
  • kobiety są uczone karmienia piersią, personel pomaga i uczy pielęgnacji dziecka
  • zabiegi pielęgnacyjne i medyczne wykonywane są w obecności matek
  • mamy są informowane o stanie dzieci przez pediatrów
  • personel opiekuje się położnicami i dba o higienę (zmiana pościeli, czystość na salach), wspiera i interesuje się stanem psychicznym kobiet i pomaga w rozwiązywaniu problemów (z laktacją, baby blues, choroba dziecka).
  • informacje potwierdzone są przez kobiety.

Pół gwiazdki

  • Tylko częśc kobiet uczona jest karmienia i pielęgnacji i może liczyć na opiekę personelu.
  • Pediatrzy zdawkowo informują o dzieciach
  • spełnione warunki na całą gwiazdkę, ale brak potwierdzenia kobiet (tylko opinia ordynatora!)

Bez gwiazdki

  • Matki zdane są w większości same na siebie w karmieniu, pielęgnacji i rozwiązywaniu problemów.
  • personel decyduje o kontakcie mamy z dzieckiem, które leży w oddziale noworodkowym.
  • dzieci są dokarmiane i dopajane bez zgody mam, matki nie są zachęcane do karmienia piersią lub zmuszane do karmienia piersią ale pozostawione bez pomocy
  • matki nie mogą towarzyszyć dzieciom przy zabiegach pielęgnacyjnych i medycznych

5. Edukacja i poradnictwo

Pół gwiazdki za edukację przedporodową, gdy szpital współpracuje ze szkołą rodzenia lub ma własną

Pół gwiazdki za poradnictwo laktacyjne, gdy szpital ma poradnię lub punkt laktacyjny

Bez gwiazdki - gdy zabrakło poradnictwa i edukacji

 

Za co serca...

O ile przy przyznawaniu gwiazdek korzystaliśmy z informacji od kobiet, od lekarzy i od ankieterów, o tyle serca dawaliśmy wyłącznie na podstawie listów i ankiet kobiet (ale staraliśmy się je wyważać, aby opinie jednostkowe i skrajne nie zaważyły na ogólnej ocenie). Maksymalnie szpital mógł otrzymać 5 serc, ale tylko wtedy, gdy powtarzały się entuzjastyczne oceny.

Serca przyznawaliśmy za:

  • życzliwość (w izbie przyjęć, sali porodowej i na położnictwie)
  • pomoc (w czasie porodu i po)
  • informowanie (o przebiegu porodu i o stanie dziecka)
  • poszanowanie godności i zachowanie intymności
  • respektowanie prawa do zgody lub odmowy na podawanie środków (np. na przyspieszenie lub wywołanie porodu), na zabiegi (np. masaż szyjki macicy, czy nacięcie krocza) i obecność studentów.

Serce czarne - gdy pobyt w szpitalu kobiety wspominały bardzo źle, były zdane wyłącznie na siebie, personel był nieżyczliwy, a nawet arogancki, nie pomagał, nie informował. Nie zapewniono im minimum intymności i godności, narażano na bolesne badania i dodatkowy stres.

Jak czytać ocenę szpitala:

Pół gwiazdki - 1 gwiazdka trudno polecać ten szpital

2 gwiazdki - przeciętny

3 gwiazdki - starają się

4 gwiazdki - dobry szpital

5 gwiazdek - polecamy zdecydowanie

Czarne serce - omijajcie ten szpital z daleka!

1 serca - szpital nieprzyjazny, ale zdarzają się życzliwe gesty

2 serca - rutynowy

3 serca - robi pozytywne wrażenie

4 serca - życzliwi i serdeczni

5 serc - jak rodzić to tylko tu!

Uzupełnieniem informacji ofercie są podane przez ordynatora statystyki danego oddziału

sasakawa copy

kobiety mowia www

zorganizuj pokaz filmu zielony

baza porodowek

konferencje2015a

raporty red

iconka zamow publikacje

iconka lektury obowiazkowe