Prawo do poszanowania intymności i godności

Poszanowanie prawa do intymności i godności osobistej pacjentki oznacza szacunek dla indywidualnego poczucia wstydu każdej kobiety. Przestrzeganie tego prawa jest szczególnie ważne dla kobiety hospitalizowanej z powodu problemów z ciążą, poronieniem czy porodem. Jej poczucie wstydu jest naruszane przez konieczność obnażania się do badania przed nieznanymi osobami oraz mówienia o sprawach intymnych.

Poszanowanie godności osobistej oznacza szacunek dla odrębności pacjentki jako człowieka, dla jej podmiotowości, traktowanie jej jako ?pełnego człowieka" a nie przypadku medycznego, ograniczonego do chorego narządu, czy stanu wymagającego interwencji. Sprawy związane z ciążą i porodem głęboko angażują całą osobę - a zatem nie tylko ciało kobiety, ale także jej psychikę i tożsamość.

Jakie przepisy prawa stanowią o prawie do poszanowaniu intymności i godności osobistej?
  • art. 23 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym intymność oraz godność osobista stanowią dobra osobiste człowieka,
  • art. 20 - 22 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, które zobowiązują osoby wykonujące zawód medyczny do takiego zachowania, które zapewnia pacjentowi poszanowanie godności i intymności,
  • art. 36 ust. 1 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza stomatologa, który nakłada na wszystkich lekarzy obowiązek poszanowania godności osób korzystających z usług medycznych. Ponadto zgodnie z ust. 3 tego artykułu lekarz ma obowiązek dbać, aby inny personel medyczny przestrzegał w postępowaniu z pacjentem zasady poszanowania godności i intymności,
  • art. 36 ust. 2 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty stanowi, że przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych uczestniczyć może tylko niezbędny personel medyczny. Uczestnictwo innych osób wymaga zgody pacjentki i lekarza.
Do prawa pacjenta do poszanowania intymności i godności osobistej odnoszą się także Kodeks etyki zawodowej pielęgniarki i położnej Rzeczpospolitej Polskiej (art. 3 pkt a) oraz Kodeks etyki lekarskiej (art. 12). Zgodnie z nimi lekarz oraz położna powinni życzliwie i kulturalnie traktować pacjentów, szanując ich godność osobistą i prawo do intymności.

Większość kobiet, przy których porodzie asystują studenci, nie jest pytana o zgodę na to. W szpitalach, prowadzących działalność dydaktyczną, dopuszczalne jest niepytanie pacjentki o zgodę na obecność studentów przy udzielaniu świadczeń medycznych jedynie w sytuacjach, gdy obecność ta ma miejsce w trakcie interwencji niezbędnych i wynikających z toku leczenia. W pozostałych sytuacjach, np. gdy student ma udzielić świadczenia medycznego, zgoda pacjentki jest konieczna. Pamiętać należy również, że osobę nadzorującą praktyki obowiązuje dbanie o to, aby udział studentów przebiegał w sposób uniemożliwiający naruszenie istoty praw pacjentki do prywatności, godności osobistej i intymności (Dorota Karkowska 2006, Analiza uwarunkowań opieki okołoporodowej w Polsce, Fundacja Rodzić po Ludzku, Warszawa).


Przestrzeganie prawa kobiety do poszanowania godności i intymności polega przede wszystkim na odpowiedniej organizacji pracy oddziału położniczego (intymna izba przyjęć, pojedyncze sale porodowe, dobre oznakowanie oddziału, dobrze izolujące ścianki we wspólnych salach porodowych, parawany i zasłony w salach poporodowych, zamykanie drzwi, przedstawianie się personelu, dopilnowanie, aby przy zabiegach i badaniach obecne były tylko niezbędne osoby z personelu medycznego). Ważna jest również cała sfera zachowań interpersonalnych, sposób zwracania się do kobiety, życzliwość, a także unikanie zadawania zbędnego bólu wskutek niestarannego czy nieprofesjonalnego wykonywania świadczeń medycznych.

Zorganizuj pokaz filmu

Galeria zdjęć

mundra okładka