Co to jest koronawirus? Najważniejsze informacje

Pytania i odpowiedzi na podstawie serwisu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

Co to jest koronawirus?

Koronawirusy to duża rodzina wirusów, które mogą powodować choroby u ludzi i zwierząt. U ludzi stwierdzono choroby dróg oddechowych wywołane przez te wirusy, od lekkich przeziębień do bardziej poważnych schorzeń takich jak bliskowschodni zespół oddechowy (ang. Middle East Respiratory Syndrome - MERS) czy zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (ang. Severe Acute Respiratory Syndrome - SARS). Najnowszy odkryty wirus z tej rodziny wywołuje chorobę koronawirusową COVID-19.

Co to jest COVID-19?

COVID-19 to choroba zakaźna wywołana przez najnowszy odkryty koronawirus. Ten wirus oraz choroba nie były znane aż do wybuchu epidemii w Wuhan w Chinach w grudniu 2019 roku.

Jakie są objawy COVID-19?

Najbardziej powszechne symptomy choroby COVID-19 to:

- gorączka;

- kaszel;

- zmęczenie.

Niektórzy chorzy mogą także doświadczać bólu mięśni, przekrwienia błony śluzowej nosa, kataru, bólu gardła czy biegunki. Objawy zwykle są łagodne i pojawiają się stopniowo. U niektórych zarażonych osób infekcja przebiega bezobjawowo i nie czują się oni źle. Większość zakażonych (około 80%) zdrowieje nie wymagając specjalistycznej pomocy medycznej. U 1 na 6 osób zakażonych COVID-19 przebieg choroby jest ciężki i ma problemy z oddychaniem. Ludzie starsi oraz ci z problemami zdrowotnymi takimi jak wysokie ciśnienie, choroby serca lub cukrzyca są w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia ciężkiego przebiegu choroby. Osoby z gorączką, kaszlem i dusznościami powinny szukać pomocy medycznej.

 

Objawy choroby:

Sprawdź, czy spełniasz 3 warunki, które świadczą, że należysz do grupy ryzyka:

- w ciągu ostatnich 14 dni przebywałeś na obszarach objętych wirusem bądź miałeś kontakt z osobą zarażoną,

- masz podwyższoną temperaturę,

- kaszlesz i masz duszności.

 

Jeśli spełniasz powyższe warunki, to:

-powiadom telefonicznie najbliższą stację sanitarno epidemiologiczną,

-dzwoń na infolinię NFZ 800-190-590.

Lista stacji epidemiologicznych

lub zgłoś się do oddziału zakaźnego lub oddziału obserwacyjno-zakaźnego, gdzie określony zostanie dalszy tryb postępowania medycznego.

Unikaj kontaktu z innymi osobami. #zostańwdomu

 

Jak rozprzestrzenia się COVID-19?

Wirus przenosi się drogą kropelkową, z ust i nosa osoby zarażonej, kiedy ta kicha, kaszle lub oddycha. Ludzie zarażają się przez kontakt z osobami zarażonymi. Kropelki znajdują się na powierzchniach wokół zarażonej osoby i z nich mogą zostać przeniesione na rękach do nosa, ust lub oczu kolejnych osób. Prawdopodobnie wirus nie unosi się samoistnie w powietrzu. Najprawdopodobniej największe ryzyko zarażenia się występuje podczas kontaktu z osobą, u której występują symptomy choroby, jednak stan takiego chorego nie musi być ciężki, u większości zakażonych przebieg choroby jest lekki zwłaszcza w początkowych stadiach choroby. Najprawdopodobniej wirus nie przenosi się przez kał, ale zaleca się mycie rąk po skorzystaniu z toalety oraz przed jedzeniem.

 

Najważniejsze w zapobieganiu zakażeniu jest przestrzeganie zasad higieny:

- myj często ręce - 30 s.

- zachowaj dystans względem osób z jakimikolwiek symptomami choroby

- izoluj się od osób, u których występują objawy takie jak kaszel, kichanie, nawet jeśli są one o lekkim nasileniu. 

 

Co mogę zrobić, żeby się chronić oraz zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby?

Zlecenia dla wszystkich:

- Unikaj dotykania oczu, nosa i ust. Wirusy mogą znajdować się na powierzchniach, które dotykałeś, a w ten sposób dostają się na Twoje ręce, poprzez dotykanie oczu, nosa i ust możesz przenieść wirusa do swojego ciała.

- Pamiętaj, że to my jako obywatele mamy ogromny wpływ na rozprzestrzenianie się wirusa . Możesz zminimalizować ryzyko zakażenia lub rozprzestrzenienia się choroby dzięki kilku prostym krokom:

  #zostańwdomu

- Zadbaj o to, żebyś Ty oraz osoby w Twoim otoczeniu przestrzegały zasad bezpieczeństwa w przypadku kaszlu lub kichania, na przykład jeśli kaszlecie czy kichacie zasłaniajcie usta i nos ręką zgiętą w łokciu lub chusteczką, chusteczkę należy natychmiast wyrzucić. Dzięki temu unikniecie przenoszenia wirusa drogą kropelkową na powierzchnie wokół, na dłonie czy bezpośrednio na osoby w Waszym otoczeniu (dotyczy to także infekcji spowodowanych innymi drobnoustrojami).

Śledź na bieżąco informacje na temat epidemii COVID-19 na stronach:

Rządowej https://www.gov.pl/web/koronawirus

Głównego Inspektoratu Sanitarnego https://gis.gov.pl/kategoria/aktualnosci/

Bądź na bieżąco z informacjami dotyczącymi ognisk choroby (miast i regionów gdzie wirus szybko się rozprzestrzenia), jeśli to możliwe nie podróżuj do tych miejsc, zwłaszcza jeśli jesteś osobą z grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia ciężkiego przebiegu choroby. 

 Polska w raporcie WHO z dnia 12.03.2020 znajduje się w grupie krajów, w których występuje lokalne rozprzestrzenianie się wirusa (ang. local transmission), oznacza to, że wirus rozprzestrzenia się wewnątrz kraju niezależnie od przypadków osób, które przyjechały z regionów gwałtownego rozprzestrzeniania się wirusa. 

 

Czy powinnam się martwić COVID-19?

Choroba powodowana przez COVID-19 zwykle ma łagodny przebieg zwłaszcza u dzieci i młodych dorosłych. Jednak nadal w 1 na 5 przypadków przebieg choroby jest ciężki i wymaga hospitalizacji. Dlatego to całkowicie normalne, że ludzie obawiają się jak nagły wzrost zachorowań wpłynie na nich i ich najbliższych. 

Należy skupić się na zapobieganiu zakażeniu u siebie, wśród najbliższych i w naszych społecznościach. Po pierwsze najważniejszym działaniem jest regularne i staranne mycie rąk oraz wdrożenie poprawnych nawyków higienicznych związanych z kichaniem i kaszleniem. Po drugie śledzenie najnowszych informacji i przestrzeganie zaleceń lokalnych władz i przedstawicieli instytucji zdrowia publicznego w tym ograniczeń podróżowania, przemieszczania się i zgromadzeń.

 

Więcej porad (w języku angielskim) można znaleźć na stronie: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public

 

Kto jest w grupie ryzyka wystąpienia ciężkiego przebiegu choroby?

Wciąż zbieramy dane na temat przebiegu choroby COVID-19 u osób z różnych grup. U osób starszych i tych, które mają problemy zdrowotne (na przykład wysokie ciśnienie tętnicze, choroby serca, cukrzyca, choroby płuc, choroby nowotworowe) obserwuje się częściej ciężki przebieg choroby niż u innych zakażonych.

 

Czy antybiotyki są skuteczne w leczeniu lub zapobieganiu zakażenia COVID-19?

Nie. Antybiotyki nie są skuteczne przeciwko wirusom, działają jedynie w przypadku infekcji bakteryjnych. COVID-19 jest infekcją wirusową, więc antybiotyki nie są w tym przypadku skuteczne. Antybiotyki nie powinny być stosowane w celu zapobiegania zakażeniu lub leczenia COVID-19. Powinny być stosowane tylko z przepisu lekarza w przypadku infekcji bakteryjnych.

Ile wynosi czas inkubacji wirusa COVID-19?

Okres inkubacji to czas pomiędzy zakażeniem a wystąpieniem objawów u osoby zakażonej. Większość danych szacunkowych mówi o okresie inkubacji COVID-19 między 1 a 14 dni, najczęściej symptomy pojawiają się po 5 dniach. Te szacunki będą uaktualniane, w miarę jak dostępne będzie więcej danych.

Czy istnieją leki skuteczne w leczeniu lub zapobieganiu zakażenia COVID-19 lub szczepionka?

Podczas gdy niektóre tradycyjne i domowe sposoby leczenia mogą łagodzić objawy i przynosić ulgę w czasie choroby wywołanej przez COVID-19 nie ma dowodów na to, że współczesna medycyna może zapobiegać lub leczyć chorobę wywołaną przez COVID-19. Jednak w chwili obecnej w kilku ośrodkach trwają próby kliniczne nad lekami tradycyjnymi oraz tak zwanej zachodniej medycyny. WHO będzie dostarczać informacji na ten temat, gdy tylko będą dostępne wyniki tych badań. W chwili obecnej nie dostępna jest także szczepionka przeciwko COVID-19, WHO koordynuje prace nad jej powstaniem. 

 

W celu zapobiegania zakażeniu należy stosować wyżej wymienione strategie, w tym: częste i dokładne mycie rąk, zachowywanie dystansu względem osób, u których występują objawy zakażenia, przestrzeganie zasad bezpiecznego kichania oraz kasłania (zasłanianie ust oraz nosa ręką zgiętą w łokciu lub chusteczką higieniczną, którą należy natychmiast wyrzucić).

 

instrukcja jak prawidłowo myć ręce: 

 

Czy COVID-19 to to samo co SARS?

Nie. Wirus powodujący COVID-19 oraz ten odpowiedzialny za zachorowania na zespół ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej (ang. Severe Acute Respiratory Syndrome - SARS) w 2003 roku są spokrewnione genetycznie, ale powodują różne choroby.

 

SARS charakteryzował się większą śmiertelnością, ale dużo mniejszą szybkością rozpowszechniania niż COVID-19. Nie zanotowano także na świecie kolejnych przypadków SARS po 2003 roku.

Czy powinnam nosić maseczkę, żeby się chronić przed zakażeniem?

Noś maseczkę tylko jeśli masz symptomy takie jak przy zakażeniu COVID-19 (zwłaszcza kaszel) lub sprawujesz opiekę nad osobą zakażoną lub u której podejrzewa się zakażenie COVID-19. Jednorazowe maseczki ochronne powinny być używane tylko raz. Jeśli nie jesteś chora lub nie zajmujesz się osobą chorą marnujesz maseczkę ochronną. Na całym świecie brakuje maseczek ochronnych, więc WHO zaleca używanie ich z rozwagą, by zapobiegać marnowaniu ważnych zasobów i nieprawidłowemu stosowaniu maseczek ochronnych.

 

W celu zapobiegania zakażeniu należy stosować strategie wymienione wyżej w tym: częste i dokładne mycie rąk, zachowywanie dystansu względem osób, u których występują objawy zakażenia, przestrzeganie zasad bezpiecznego kichania oraz kasłania (zasłanianie ust oraz nosa ręką zgiętą w łokciu lub chusteczką higieniczną, którą należy natychmiast wyrzucić). Zobacz także: Co mogę zrobić, żeby się chronić oraz zapobiegać rozprzestrzenianiu się choroby?

 

Jak założyć, nosić, zdejmować i utylizować maseczkę ochronną?

Pamiętaj, maseczkę ochronną powinien stosować tylko personel medyczny, osoby z objawami takimi jak kaszel i gorączka oraz ich opiekunowie. 

 - Zanim dotkniesz maseczki oczyść ręce środkiem na bazie alkoholu lub umyj ręce wodą z mydłem.

- Weź maseczkę i sprawdź pod kątem uszkodzeń i dziur.

- Obróć tak aby górny koniec maseczki (z metalowym paskiem) znajdował się na górze.

- Upewnij się, że właściwa strona maseczki skierowana jest na zewnątrz (kolorowa).

- Umieść maseczkę na twarzy. Uciśnij odpowiednio metalowy pasek lub sztywną krawędź maseczki palcami tak, aby jej kształt dostosował się do Twojego nosa.

- Pociągnij dolną krawędź maseczki tak, aby zakrywała Twoje usta i brodę. 

- Po użyciu zdejmij maseczkę; zdejmij elastyczne opaski z uszu trzymając maseczkę z dala od swojej twarzy i ubrań, tak, żeby uniknąć dotykania potencjalnie skażonych powierzchni maseczki.

- Jak najszybciej wyrzuć maseczkę do zamkniętego pojemnika.

- Po dotknięciu lub wyrzuceniu maseczki zastosuj zabiegi higieniczne: odkażanie rąk środkiem na bazie alkoholu lub mycie rąk wodą z mydłem, jeśli ręce są wyraźnie zabrudzone. 

 

Czy ludzie mogą się zarazić COVID-19 od zwierząt?

Koronawirusy to duża rodzina wirusów występujących powszechnie wśród zwierząt. Czasami dochodzi do zarażenia człowieka i wirus może się rozprzestrzeniać pomiędzy ludźmi. Na przykład SARS-CoV był wiązany z cywetami a MERS-CoV jest przenoszony przez wielbłądy dromadery. Źródło zwierzęce COVID-19 nie zostało jeszcze potwierdzone. 

 

By chronić się, na przykład podczas pobytu na targach żywych zwierząt, unikaj bezpośredniego kontaktu ze zwierzętami i powierzchniami, z którymi mają one bezpośredni kontakt. Zawsze dbaj o higienę i bezpieczeństwo przygotowywania posiłków. Starannie i uważnie przetwarzaj surowe mięso, mleko oraz organy zwierzęce tak, aby uniknąć skażenia surowego pożywienia i unikaj spożywania surowych produktów odzwierzęcych.

 

Czy mogę się zarazić od mojego zwierzęcia domowego?

W tej chwili wiemy o jednym przypadku zakażenia psa stwierdzonym w Hong Kongu, nie ma na chwilę obecną dowodów na to, że pies, kot czy inne zwierze domowe mogą przenosić COVID-19. COVID-19 przenosi się głównie drogą kropelkową gdy osoba zarażona kaszle, kicha lub mówi. By się chronić myj ręce często i starannie.

 

Jak długo wirus może przetrwać na powierzchniach?

W tej chwili nie ma pewności czy wirus powodujący COVID-19 może przetrwać na powierzchniach przedmiotów, ale wydaje się prawdopodobne, że jest pod tym względem podobny do pozostałych koronawirusów. 

Badania (w tym wstępne dane dotyczące wirusa COVID-19) sugerują, że koronawirusy mogą przetrwać na powierzchniach od kilku godzin do kilku dni.  Może to zależeć od warunków (np. typu powierzchni, temperatury i wilgotności otoczenia).

 

Jeśli podejrzewasz, że jakaś powierzchnia może być skażona wyczyść ją prostym środkiem dezynfekującym by zabić wirusa oraz chronić siebie i innych. Myj ręce środkami dezynfekującymi na bazie alkoholu albo wodą z mydłem. Unikaj dotykania oczu, ust i nosa.

 

Czy odbieranie przesyłek z terenów, gdzie występuje COVID-19 jest bezpieczne?

Tak. Prawdopodobieństwo skażenia towarów przez osobę zakażoną jest niskie tak, jak prawdopodobieństwo zakażenia się wirusem COVID-19 z przesyłki, która była transportowana, przenoszona i wystawiona na działanie różnych warunków i temperatur. 

 

Czy jest coś czego nie powinnam robić?

Poniższe środki NIE SĄ efektywne w zwalczaniu COVID-19 i mogą być szkodliwe:

- palenie;

- noszenie kilku maseczek ochronnych;

 

WHO monitoruje najnowsze doniesienia związane z tym i innymi aspektami pandemii COVID-19 i będzie publikować uaktualnienia gdy tylko będą dostępne nowe informacje

 

Opracowano na podstawie: 

https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses 

https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/20200312-sitrep-52-covid-19.pdf?sfvrsn=e2bfc9c0_2 

https://www.ecdc.europa.eu/en/current-risk-assessment-novel-coronavirus-situation 

________________________________________________________________________

Dalsze źródła do wykorzystania

Strony źródłowe:

https://www.gov.pl/web/koronawirus/porady 

https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019 

https://www.gov.pl/web/zdrowie/co-musisz-wiedziec-o-koronawirusie 

https://www.rodzicpoludzku.pl/images/rzecznictwo/rekomendacje_konsultantow-zagrozenie_coronowirusem.pdf 

https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/ 

https://www.ecdc.europa.eu/en/current-risk-assessment-novel-coronavirus-situation 

Opracowanie: Anna Kwiatek-Kucharska

konsultacja merytoryczna: dr. Barbara Baranowska

 

 

sasakawa copy

GRI

sasakawa copy

https://www.rodzicpoludzku.pl/dokumenty/aktualnosci/15102019/konfa_wroclaw_na%20www.png

sasakawa copy

jeden procent

raporty red

raporty red

zorganizuj pokaz filmu zielony

iconka zamow publikacje

kobiety mowia www

sasakawa copy

iconka lektury obowiazkowe