Opieka okołoporodowa w Austrii - zmiany nastawione na potrzeby kobiet

Kobiety ciężarne w Austrii otoczone są kompleksową opieką. Począwszy od specjalistycznej opieki lekarskiej, wielowymiarowej opieki położnych aż po opiekę socjalną (np. "Mutterschütz", czyli urlop macierzyński, rozpoczyna się na 8. tygodni przed terminem porodu). Podstawą tej szerokiej oferty jest struktura opieki medycznej: współpraca lekarzy specjalistów ze szpitalami, możliwość sprawowania opieki przez położne pracujące we własnych gabinetach, oraz stworzonej przez państwo, sieci opieki socjalnej - "Jugentamt" uprawnionej do opieki nad rodziną, dziećmi i młodzieżą.

Każda kobieta ciężarna, od momentu stwierdzenia przez lekarza ginekologa ciąży, posiada Mutter-Kind-Pass (Książeczkę Matki i Dziecka). Książeczka, wprowadzona w 1974 roku przez ówczesnego ministra zdrowia, przyczyniła się do powszechnej i kompleksowej opieki nad matką i dzieckiem. Jest nienormowanym prawem (nieobowiązkowym) dokumentem ciężarnej. Zawiera wszystkie informacje o zdrowiu kobiety, o przebiegu ciąży, samym porodzie oraz o stanie zdrowia dziecka, od urodzenia, do 62 miesiąca życia. Jest nowelizowana i poszerzana w interesie prewencyjnej opieki medycznej.

Opiekę ginekologa uzupełnia opieka ambulatoryjna szpitala w którym kobieta decyduje się urodzić dziecko. Ambulatoria wykonują badania specjalistyczne, dzięki wyposażeniu w aparaturę diagnostyczną i kompetencje lekarzy - ginekologów. Do badań tych zalicza się: trzykrotne badanie USG: między 11. a 14. tyg. ciąży, 20. a 24. tyg. ciąży, i w 34. tyg. dla kontroli wagi i położenia płodu, badanie na poziom cukru (cukrzyca ciężarnych) w 28. tyg. ciąży oraz wszystkie dodatkowe badania w przypadkach patologii ciąży, w ambulatorium tzw. ryzyka ciąży.

Opiekę lekarską uzupełnia opieka sprawowana przez położne. Podstawą możliwości tej opieki są struktury, w których położne mogą spełniać swoje zawodowe funkcje. Wszystkie położne czynne zawodowo są zrzeszone w organizacji zwanej Hebammengremium. Organizacja ta nie tylko reprezentuje interesy zawodowe położnych, ale reguluje prawnie ich działalność. Przepisy ustanowione przez położne, stwarzają szerokie podstawy i możliwości opieki nad kobietami w ciąży, w czasie porodu i połogu. Statutowy obowiązek regularnego dokształcania umożliwia utrzymanie stałego wysokiego poziomu świadczeń. Jest to oczywiście z korzyścią dla kobiet. Powoduje zarówno poszerzanie i różnorodność opieki, jak i korzystanie z nowych, komplementarnych metod. Na mocy znowelizowanych przepisów z lat 90., położne mają prawo i możliwość tworzyć indywidualne lub grupowe praktyki położnych. Daje to kobietom dodatkową możliwość wczesnego i częstego kontaktu z położną. Kobiety mają możliwość korzystania z takich form poradnictwa, na jakie lekarz ginekolog nie ma wystarczająco dużo czasu. Położne zapoznają, wyjaśniają kobietom metody i wyniki badań, przygotowują do porodu, spełniają funkcję dodatkowej osoby towarzyszącej kobiecie w tym wyjątkowym okresie życia.

Kobiety które znajdują się w trudnej sytuacji socjalnej i zdrowotnej, mogą korzystać z dobrze rozwiniętej struktury, opartej na utrzymywanych z budżetu państwa centrów dla matki i dziecka. Kobiety mogą w nich otrzymać profesjonalną pomoc ze strony zatrudnionego tam zespołu lekarzy, położnych, pracowników socjalnych i psychologów.

Zmiany nastawione na potrzeby kobiet rozpoczęły się w początkach lat 80. Wyszły one od samych kobiet i ich rodzin. N a początku dotyczyły możliwości towarzyszenia osoby bliskiej w porodzie. Drugim postulatem było wprowadzenie tzw. rooming-in, czyli możliwości przebywania matki razem z dzieckiem po porodzie. Tradycja "porodów rodzinnych" przyjęła się szybko, jest teraz powszechna i traktowana jako oczywiste prawo. Jest też systematycznie poszerzana np. ojciec dziecka ma prawo towarzyszyć kobiecie w czasie cięcia cesarskiego na sali operacyjnej. Warunkiem jest planowany zabieg, wykonywany w znieczuleniu dolędźwiowym. Matka dziecka urodzonego przedwcześnie, ma możliwość przebywać razem z dzieckiem w szpitalu jako osoba towarzysząca i brać aktywny udział w jego pielęgnowaniu.

Kolejne zmiany rozpoczęły się pod koniec lat 80. Wyszły już nie tylko od samych kobiet, ale też od położnych i środowiska lekarskiego. Zaczęto propagowanie "sanfte geburt" czyli naturalne porody przy jednoczesnym użyciu nowoczesnych metod technicznych tylko w sytuacjach koniecznych, a stosowanych nie rutynowo. Samopoczucie kobiet i stopień realizacji ich potrzeb, stały się równowartościowym czynnikiem określającym jakość opieki okołoporodowej. Zaczęto przebudowywać sale porodowe, urządzać je i wyposażać nie tylko w wyspecjalizowaną aparaturę medyczną, ale nadawać im charakter indywidualny z zachowaniem intymnej atmosfery. Pojawiły się wanny do porodów w wodzie, gumowe piłki, krzesełka do porodów na siedząco, cała nowa generacja łóżek porodowych, specjalnie przystosowanych do wymogów kobiet, a nie tylko, jak to było wcześniej, dla tych, którzy przy nich pracowali. Pojawiły się nowe, komplementarne metody przygotowywania do porodu.

Zmiany te zapoczątkowały długotrwały proces, który ma wpływ na wszystkie aspekty opieki nad ciężarną, rodzącą, położnicą i jej dzieckiem.

Agnieszka Herzig, położna
Ukończyła Policealne Studium Zawodowe dla Położnych w Krakowie w 1983 roku. Od 1989 roku pracuje na sali porodowej miejskiego szpitala Wilhelminenspital w Wiedniu (Austria). Od 12 lat prowadzi przygotowanie do porodu. Jej zasadą jest towarzyszyć i pomagać kobietom rodzić aktywnie i świadomie, umacniając je w tak ważnym dla nich momencie życia.

Tekst wystąpienia na konferencji ?Poród jako doświadczenie kobiety - rola, misja, odpowiedzialność położnej i lekarza", organizowanej przez Fundację Rodzić po Ludzku, Warszawa-Rynia 2005 r.


sasakawa copy

GRI

sasakawa copy

https://www.rodzicpoludzku.pl/dokumenty/aktualnosci/15102019/konfa_wroclaw_na%20www.png

sasakawa copy

jeden procent

raporty red

raporty red

zorganizuj pokaz filmu zielony

iconka zamow publikacje

kobiety mowia www

sasakawa copy

iconka lektury obowiazkowe